กินเที่ยว

ไปชมสังคโลกล้ำ ๆ ที่สุโขทัย

  • 29 กันยายน 2561, 09:00 น. |
  • เปิดอ่าน 2,136
Share on Google+
LINE it!
- +

สืบทอด ความงาม ข้ามกาลเวลา

เรื่อง : บีเซลบับ ภาพ : อพท.

กว่า 700 ปี ที่ศิลปะและภูมิปัญญาการทำเครื่องสังคโลก “ของดี” จังหวัดสุโขทัย ได้สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น 40 พลัสวันนี้ชวนมาเดินเที่ยวชมแหล่งซื้อของฝากที่ระลึกถึงแหล่งในภาคเหนือ เครื่องสังคโลกล้ำ ๆ ที่ย้ำถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย

พันเอก ดร. นาฬิกอติภัค แสงสนิท ผู้อำนวยการ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) เล่าว่า เครื่องสังคโลกเป็นมากกว่าวัตถุสิ่งของ เพราะเป็นตัวแทนของการบอกเล่าเรื่องราวในอดีต ถึงความเจริญและความอุดมสมบูรณ์ของอาณาจักรสุโขทัย คือสิ่งที่ชาวเมืองสุโขทัยภูมิใจ เพราะงานทุกชิ้นถือเป็นหัตถศิลป์ที่มีชิ้นเดียวในโลก

 

สำหรับสุโขทัย ซึ่งกำหนดเป็นเมืองท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน จึงต้องพัฒนาทั้งคน ชุมชน แหล่งท่องเที่ยว วิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรม ทั้งนี้ ต้องไม่ใช่เพียงแค่การอนุรักษ์ แต่ต้องสร้างพัฒนาให้เกิดการสืบทอด ในการนี้ต้องใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้าช่วย เป้าหมายคือเครื่องสังคโลกจะยังคงอยู่และสืบสานต่อไป

 

อพท. ได้ร่วมมือกับสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วว.) ในการพัฒนากระบวนการผลิต ปรากฏว่าคุณภาพชิ้นงานดีขึ้น 19% ลดการแตกร้าว 20-30% ประหยัดแก๊ส 30% มีจุดสีดำลดลง เนื้อดินเนียนสม่ำเสมอ ทั้งนี้ ได้เชิญผู้เชี่ยวชาญจากเชียงใหม่ศิลาดลมาร่วมออกแบบให้ร่วมสมัย อีกนำเสนอผ่านออนไลน์สำหรับผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยว

สำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากย้อนรอยดูกระบวนการผลิตเครื่องสังคโลกแบบโบราณแท้ แนะนำศูนย์ศึกษาและอนุรักษ์เตาสังคโลก(เตาทุเรียง) ที่บ้านเกาะน้อย อ.ศรีสัชนาลัย หนึ่งในแหล่งเตาทุเรียงเก่าแก่และสำคัญของสุโขทัย ให้ความรู้ตั้งแต่การสร้างเตาทุเรียง กรรมวิธีการเผา และตั้งแสดงแบบจำลองเตาทุเรียงทั้ง 3 ยุค

ย้อนรอยสังคโลกสำคัญอีกแหล่งคือ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สวรรควรนายก อ.สวรรคโลก ที่จัดแสดงเครื่องสังคโลกต่าง ๆ ในหลากหลายรูปแบบ ทั้งที่ผลิตในเมืองสวรรคโลก ศรีสัชนาลัย สุโขทัย และจากแหล่งอื่น ยังมีเครื่องประดับตามสถาปัตยกรรม และท่อน้ำดินเผา ที่เป็นการชลประทานสมัยสุโขทัย

 

ด้านชุมชนผลิตสังคโลกที่เปิดให้มีกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ได้แก่ ชุมชนบ้านใหม่ตระพังทอง ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย และชุมชนบ้านเกาะน้อย อำเภอศรีสัชนาลัย เป็นชุมชนที่ยังคงมีการทำเครื่องสังคโลกสุโขทัยอยู่ในปัจจุบัน โดดเด่นเรื่องการปั้น ลวดลายและเคลือบน้ำยาสูตรเฉพาะของสุโขทัย

สำหรับชุมชนบ้านใหม่ตระพังทอง มีร้านบัวสังคโลก อุษาสังคโลก และสุเทพสังคโลก ส่วนชุมชนบ้านเกาะน้อย อำเภอศรีสัชนาลัย มีร้านเกศอนงค์และสุวัฒสุโขทัย ชิ้นงานเป็น ชามสลัด ถ้วยซุปและจานสลัด โดยมีการนำลวดลายที่ขุดพบเดิมมาใช้ ได้แก่ลวดลายปลา เช่น ลายปลาตัวเดียว ลายปลาสี่ตัว ลายปลาคาบช่อพฤกษา

 

นอกจากนี้ยังมีลายพันธุ์พฤกษา ลายดอกไม้ก้านขด โดยเฉพาะลายดอกบัว ซึ่งภายในวงกลมด้านในนิยมเขียนเป็นรูปกลีบบัวฟันยักษ์ สนนราคา 300-1,000 บาทต่อชิ้นงาน ใครที่วันหยุดนี้ยังไม่รู้จะไปไหน ก็ขึ้นเหนือไปเที่ยวสุโขทัยกันดีกว่า ชมและช็อปเครื่องสังคโลกให้เพลินไปเลย