ธรรมะ-จิตใจ

แตกต่างอย่างมีสุขและสมดุล

  • 23 มกราคม 2562, 09:00 น. |
  • เปิดอ่าน 1,077
Share on Google+
LINE it!
- +

สุขจากภายใน อยู่ให้ได้ ในโลกสมมุติ

เรื่อง : บีเซลบับ ภาพ : เอเอฟพี / เอพี

ผศ.ดร.กมลาศ ภูวชนาธิพงศ์ อาจารย์ประจำหลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา มองว่า โลกใบนี้มีความแตกต่างมากมาย แต่ก็สามารถที่จะอยู่ร่วมกันได้อย่างมีสมดุล โดยพิเคราะห์ให้ถ่องแท้ก็จะพบว่า“ความแตกต่างอย่างมีสมดุล”นั้นเอง ที่ทำให้เรามีชีวิตอยู่ได้จนถึงทุกวันนี้

โลกนี้อาศัยสมมุติ เราจะมีชีวิตอยู่ไม่ได้ ถ้าไม่เรียนรู้หลักธรรมชาติและหลักความจริง ทำความเข้าใจกับโลกธรรม 8 คือ มีลาภคู่กับเสื่อมลาภ มียศคู่กับเสื่อมยศ มีสรรเสริญคู่กับมีนินทาว่าร้าย มีสุขคู่กับมีทุกข์ ให้มองโลกเป็นเรื่องธรรมดาที่จะเกิดขึ้นกับชีวิตทุกคน เข้าใจความจริงของชีวิต

พระพุทธเจ้าทรงตรัสสอนความจริงของชีวิต คือทุกข์กับการดับทุกข์ หรือหลักอริยสัจสี่ เป้าหมายคือดับทุกข์ในใจด้วยปัญญา สิ่งที่มนุษย์ทุกข์คือใจ การมีสัมมาทิฏฐิ จึงเป็นจุดเริ่มต้นในการดับทุกข์ในใจ

เราจะเข้าถึงความสุขได้อย่างไร ผศ.ดร.กมลาศ กล่าวว่า มนุษย์สามารถพัฒนาความสามารถในการคิดประดิษฐ์ คิดค้นเทคโนโลยี นวัตกรรม เพื่อตอบสนองความสุขภายนอก เป็นการแสวงหาความสุขจากวัตถุ สิ่งนอกกาย ชีวิตมีความสะดวกสบายยิ่งขึ้น แต่มนุษย์ก็ยังมีความทุกข์

 

ถ้ามองโลกด้วยวิธีคิดตามหลักพุทธธรรม ซึ่งเราจำเป็นต้องพัฒนาการรับรู้ที่จะใช้ปัญญาในการพิจารณาในการใช้ชีวิตให้เลือกรับและเลือกเอาประโยชน์จากความเปลี่ยนแปลง พิจารณารู้เท่าทันตามความเป็นจริงและใช้ประโยชน์จากสิ่งที่เกิดจากความเปลี่ยนแปลง ไม่ให้เบียดเบียนตนเองและสังคม ทำใจตัวเองให้เต็มอิ่มสมบูรณ์ พึ่งพาสิ่งภายนอกให้น้อยลง

“ปรับจิตให้ถูกต้องในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลก นั่นคือ การพัฒนาตนเองให้เกิดดุลยภาพของชีวิต คือ การเติมความสุขให้อยู่ที่ตัวเอง ให้เป็นสุขที่เป็นอิสระ ทุกอย่างเกิดขึ้นที่ใจ และ หยุดลงที่ใจ”

ทำอย่างไรให้มีความสุขแบบพอเพียง ทุกข์ให้ยาก สุขให้ง่าย เราก็จะพบความสุขแบบอิสระ พึ่งพาความสุขภายนอกน้อยลง เราก็จะพบเห็นทางแห่งความสุขได้ แต่อย่างไรก็ตาม การพัฒนาความตนให้เข้าถึงความสุขของแต่ละคน มีระดับแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับบุคคลที่จะตั้งเป้าหมายพัฒนาตน

เราจำเป็นต้องพัฒนาความสุขในตัวให้มีศักยภาพที่ให้เข้าถึงความสุข โดยพึ่งพาวัตถุภายนอกให้น้อยลงได้อย่างไร ดังที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต) ได้แสดงหลักคิดและวิธีปฏิบัติต่อความสุขกล่าวว่า “เราจะวิ่งไล่ตามความสุข หรือจะก้าวไปในความสุข” “สุขข้างนอก สุขข้างหน้า แต่สุขที่แท้ คือ สุขข้างใน”